Pri Mlinču - Mangart (preko Gladkog roba i po talijanskoj stazi)

Pristup do ishodišta:
a) Preko MP Rateče vozimo u Italiju, zatim u Trbižu / Tarvisio skrećemo lijevo u smjeru Predela / Cave del Predil. Nakon nekoliko stotina m skrećemo još jednom lijevo u istom smjeru, zatim na križanju kod Rabeljskog jezera / Lago del Predil nastavljamo ravno glavnom cestom u smjeru Slovenije (desno Nevejski preval (Na Žlebeh) / Sella Nevea). Slijedi nekoliko serpentina te vožnja kroz tunel, zatim stižemo do MP Predel, nakon kojeg ponovno ulazimo u Sloveniju. U nastavku počinjemo se spuštati, zatim prije mosta s najvećim lukom u Julijskim Alpama (most preko Mangartskog potoka (na cestovnoj tabli označeno most Predel 129 m)) skrećemo lijevo u smjeru Mangarta. Odmah iza križanja odvaja se sporedni krak ceste, gdje je označeno parkiralište.
b) S Primorske se vozimo do Loga pod Mangartom, od tamo vožnju nastavljamo prema Italiji. Još prije nego stignemo do MP Predel, nakon mosta Predel (most preko Mangartskog potoka) skrećemo desno u smjeru Mangarta. Parkiramo odmah iza mosta na označenom parkiralištu uz sporedni krak ceste.

Opis puta:
S izlazišta nastavljamo po asfaltnoj cesti koja vodi prema Mangartskom sedlu, mi se po njoj uspinjemo do prvog desnog zavoja, odnosno do mjesta gdje ta prelazi Mangartski potok. Na spomenutom zavoju, još prije nego prijeđemo most, nastavljamo ravno na pješačku stazu u smjeru Mangartske planine. Stazu nastavljamo uz lijepi pogled na Mangart, po stazi koja se uspinje paralelno s potokom, nešto više prelazimo i plaz Stože, koji se aktivirao u studenom 2000. Kad napustimo područje plaza postupno prelazimo u šumu, kroz koju se umjereno uspnemo do zapadnog ruba Mangartske planine.
Kad stupimo na planinu prošetamo do obližnje pastirske kolibe, iza koje nastavljamo po nešto zarasloj stazi koja vodi preko planine. Nakon prelaska planine stižemo u pojas šume, zatim brzo dosežemo uži pojas livade, po kojoj se nastavlja stara napuštena cesta (do ovdje možemo i ako na planini nastavimo po cesti i zatim na prvom raskrižju lijevo u smjeru Mangartskog sedla). Lošija cesta odnosno kolni trag se blago uspinje, zatim, kad pređemo hudournik ona se konačno pretvara u planinarsku stazu. Slijedi nekoliko minuta umjerenog uspona, zatim prelazimo asfaltiranu cestu. Na drugoj strani ceste uspinjemo se po blagim stepenicama, zatim dosežemo čistinu, gdje staza skreće lijevo te počinje relativno strmo uspinjati. Nakon nekoliko minuta uspona ponovno dosežemo cestu, po njoj nastavljamo do obližnjeg zavoja, gdje se s ceste odvaja staza, po kojoj ćemo nastaviti.
Tu markirana staza nastavlja po cesti, mi pak nastavljamo po neoznačenoj stazici koja prelazi u šumu. U nastavku se strmo uspinjemo po stazi koja isprva još ide kroz šumu, zatim nam se otvaraju sve ljepši vidici koji sežu prema Rombonu, Jerebici... Više se vraćamo na cestu, po kojoj uz iznimku nekoliko prečica nastavljamo do dijela gdje počinje duže prečenje udesno. Nakon što pređemo prilično moćnu jarugu hudournika Nakel, ubrzo ćemo na lijevoj strani ceste primijetiti kraće stepenice, po kojima se uspnemo na obližnju travnatu padinu, gdje se nastavlja uočljiva, ali još uvijek neoznačena staza. Staza ubrzo skreće lijevo te se poprečno uspinje do ruba jaruge, gdje stoji metalni stup sa ružičastom i žutom trakom. Tu se staza ponovno okreće udesno, zatim se poprečno uspinje preko nešto strmijih travnatih padina. Staza, s koje nam se otvaraju sve ljepši vidici i koja ide po staroj mulatjeri nas više dovodi do ruševina koje se nalaze nešto iznad sljedeće jaruge. Po staroj mulatjeri nastavljamo po strmijoj padini koja nas vodi prema jarugi. Malo prije nego dosegnemo jarugu, neoznačena staza se račva na dva dijela, mi nastavljamo lijevo (ravno Mangartska koča na Mangartskom sedlu) na stazu koja prelazi na travnatu padinu i ubrzo skreće desno. Slijedi poprečni uspon po nešto zarasloj stazici koja se uspinje po padinama Male špice, vrha koji se diže zapadno od Mangartskog sedla. Više dosežemo granični greben, gdje nam se u nekoj vrsti usjeka Čez jezik priključuje markirana staza od Belopeških jezera (staza preko Plazja).
Tu nastavljamo desno te se po široj stazici spustimo do Mangartskog sedla, gdje se sasvim približimo Mangartskoj cesti. Nastavljamo po graničnom grebenu, s kojeg nam se otvara lijepi vidik koji seže sve do najvišeg vrha Visokih Tura u Austriji - Velikog Kleka, nas pak staza postupno dovodi na padine 2200 metara visokog Travnika (Strmi nos), gdje staza skreće blago udesno. Nakon prelaska Travnika stižemo u nešto kamenitiji svijet ispod Rateškog Malog Mangarta, iza njega ubrzo stižemo na označeno raskrižje, gdje se razdvajaju talijanska i slovenska staza.
Nastavljamo lijevo po tehnički lakšoj talijanskoj stazi, koja već nakon kraćeg uspona prelazi na talijansku stranu masiva Mangarta. U nastavku se isprva samo umjereno uspinjemo, već nakon nekoliko minuta staza postaje prilično strma i dovodi nas na glatke stijenske ploče, gdje nam pomažu neka osiguranja, ponajviše čelične užadi. Iza tog dijela staza skreće nešto ulijevo i prelazi na strme sipine, gdje se u ranom ljetu još zadržavaju snježna polja (cepini, dereze). Preko sipina se poprečno uspinjemo, staza se u nastavku okreće sve više udesno. Staza, koja je većim dijelom i izložena padajućem kamenju, više prelazi na istočnu stranu gore, gdje je označeno raskrižje.
Nastavljamo desno u smjeru Mangarta (lijevo Jalovec, Vevnica, Tamar) po stazi koja se još uvijek okreće udesno. Više prelazimo još jednu jarugu, zatim počinjemo prilično strmo se uspinjati po strmoj padini, koja je zbog priličnog posjeta još dodatno izložena padajućem kamenju. Kad se staza nakon nekoliko minuta izravna, od vrha nas dijeli još samo nekoliko 10 koraka, uz izvanredne vidike po bližoj i daljoj okolici.

Pri Mlinču - Mangartska planina 0:35, Mangartska planina - Mangartsko sedlo 2:10, Mangartsko sedlo - odcep k Bivaku Nogara 0:15, odcep k Bivaku Nogara - razcep poti 0:15, razcep poti - priključitev ferate 0:20, priključitev ferate - razpotje na grebenu 0:45, razpotje na grebenu - Mangart 0:25.

Ob poti: Mangartska planina (1295m), Gorenji stan (1474m), Gornji stan (1560m), Prehod (1767m), Ruševine koče (1919m), Čez jezik (2068m), Mangartsko sedlo (2050m), Odcep k Bivaku Nogara (2146m), Razcep poti (2228m), Priključitev ferate (2330m), Razpotje na grebenu (2528m)

Preporučujemo: izleti s istog polazišta, slični izleti, panorama, upisna knjiga